Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, Ankara’da kalmış bir ekononomist, ABD-İran savaşının Türk ekonomisine yüklediği gölgeleri net bir tabloyla ortaya koydu. Savaşın yol açtığı enflasyonun 30%’e kadar yükseldiği, gıda harcamalarının 100 TL’den 81 TL’ye düşerek hanelerin sofrasından bir öğünün eksildiği iddiası, hepsini bir çalışmada topladı. Savaşın etkisi, konut fiyatlarındaki %40’lık artışla birleşince, barınma giderleri hanelere ekstra yük bindirdi, her öğün bir kap yemeğin azalmasına yol açtı.
Savaşın girişinden beri artan enerji fiyatları, enflasyonun 4‑5 puanını oluşturuyor. Yılmaz, 2026’da yıllık enflasyonun %32 seviyesinde olduğu, savaşın olmadığı zamanlarda ise %25‑26’lık seviyede olacağını belirtti. Şu an, gıda harcamaları ortalama enflasyonun %37,8’i kadar artarken, en yoksul kesimde gıda harcamalarının payı 2022’de %36’dan 2025’te %28’e düştü, konut grubunda ise yüzde 29’dan %38’e yükseldi.
Yılmaz, “Savaş, çalışanların ve emeklilerin maaşlarında önemli bir erimeye sebep oldu. Enflasyonun 5 puan artışı, en düşük ücrette 1500 TL, ortalama ücrette 2300 TL’lik bir düşüş yarattı. Vergilerde ortalama %10 artış, gıda ve konut fiyatlarındaki artışla birlikte, çalışan ve emekli gelirlerini hem gelir hem de harcama yönünden geride bıraktı” dedi. Savaş nedeniyle net harcanabilir gelirin %10‑15 arasında daraldığı, savaş dışı programların ek etkilerle %20’nin üzerine çıkabileceği vurgulandı.
Savaşın etkisiyle gıda fiyatları %19 düşerken, hanelerin sofrasından bir öğünün azalması ya da her öğünden bir kap yemeğin azalması söz konusu. Yılmaz, “100 TL olan gıda harcamaları reel olarak 81 TL’ye düştü. Konut grubundaki artışın yüzde 40’ı aşması, barınma giderlerinin yükselmesiyle birlikte hanelerin sofrasından bir öğünün eksildiğini gösteriyor” diye ekledi. Konut grubundaki artış, hanelerin gıda harcamalarını 19% oranında azalttı, bu da yoksul hanelerde gıda harcamalarına ekstra baskı getiriyor.
Savaşın sosyal yardım harcamalarına da etkisi var. Yılmaz, “Yoksullara yönelik sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki payı 2026’da %2,71’e geriledi. Enflasyonun özellikle yoksulları ve çocukları vurduğu, 2026’da daha sert yaşanacağı” dedi. Vergi yükü de artıyor; uygulanan vergi dilimleri ve artan oranlılık nedeniyle ücretlilerin nominal maaşları daha yüksek vergi dilimine girdi, vergi ödemeleri arttı. Bu durum, gelirlerin azalmasına yol açıyor.
Savaşın etkisiyle haneler, konut ve gıda harcamalarında artış ve düşüşleriyle karşı karşıya. Yılmaz, “Savaş nedeniyle hanelerin sofrasından bir öğünün azalması, gıda harcamalarında %19 düşüş, konut giderlerinde %40 artış, enflasyonun 5 puan artışı, vergi artışı, çalışan ve emekli ücretlerinde düşüş” dedi. Kısa bir özetle, savaşın yol açtığı ekonomik krizin derinleşmesi, hanelerin geçim düzeyini ciddi şekilde düşürdü. Çalışma, ABD-İran savaşının 2026’da Türkiye’deki enflasyon, gıda fiyatları, konut maliyetleri ve vergi yükü üzerindeki etkisini ortaya koydu. Bakın, bu savaşla birlikte hanelerin sofraları nasıl şekillenecek?
Kaynak: Orijinal Haber
