C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı yaygın olarak kullanılan bir takviyedir. 1970’te yayımlanan Linus Pauling’in kitaplarında günde 1000‑2000 mg C vitamini almanın hastalık riskini azaltabileceği ileri sürülmüştür; ancak Pauling’in dayandığı araştırmalar ve hesaplamalar daha sonra eleştirilmiştir. Yıllar içinde yapılan geniş çaplı çalışmalar, C vitamininin soğuk algınlığını önleme üzerindeki etkisinin düşündüğünden çok daha sınırlı olduğunu ortaya koymuştur.

2023’te yayımlanan meta‑analiz, 2 736 sağlıklı kişiyi kapsayan 10 çalışma sonucunu bir araya getirdi. Düzenli olarak günde en az 1000 mg C vitamini alanlar, ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15’lik azalma gösterdi. Hafif belirtilerin süresi ise değişmedi; genel olarak semptom şiddeti ve süresinde %8‑14’luk hafif bir azalma gözlenmiştir. Örneğin, beş gün süren şiddetli semptomlar, C vitamini alımında ortalama 12 saat kısalabilir. Başlangıçta semptomlar ortaya çıktıktan sonra C vitamini almaya başlamanın belirgin bir faydası görülmedi.

Yüksek dozda C vitamini uzun süre tüketildiğinde ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkiler, böbrek taşı riski ve aşırı demir birikimi gibi komplikasyonlar artabilir. Ayrıca, bazı kanser tedavileri ve statin ilaçlarla etkileşime girebilir. Bu nedenle yüksek doz ve düzenli takviye kullanmadan önce doktorla görüşmek önerilmektedir.